عمل اسلیو معده
هر آن چیزی که باید درباره آریتمی قلبی بدانید آریتمی قلبی

هر آن چیزی که باید درباره آریتمی قلبی بدانید

آریتمی به معنای بروز مشکل در میزان ضربان قلب یا ریتم آن است. این بیماری دلیل تغییر در بافت قلب یا به هم ریختن فعالیت تکانه‌های الکتریکی کنترل‌کننده ضربان قلب ایجاد می‌شود. آریتمی قلبی معمولاً علائمی ندارد اما گاهی اوقات خود را با نامنظم بودن ضربان قلب، احساس ضعف یا سرگیجه و مشکل در تنفس نشان می‌دهد. اگر آریتمی درمان نشود، قلب نمی‌تواند خون کافی را به سایر قسمت‌های بدن پمپاژ کند و به همین آریتمی ممکن است با سکته مغزی، ایست قلبی و آسیب به سایر اندام‌های بدن همراه شود. پس لازم است با علائم و نشانه‌های این بیماری آشنا باشید تا در صورت مشاهده آن‌ها برای درمان اقدام کنید.

 

در این مقاله به عناوین زیر پرداخته و شما را با ابعاد مختلف آریتمی قلبی آشنا می‌کنیم:

1- انواع آریتمی قلبی

2- علل بروز آریتمی

3- علائم آریتمی

4- درمان آریتمی قلبی

 

انواع آریتمی قلبی

میزان سرعت و ریتم ضربان قلب وجه تمایز انواع آریتمی قلبی است. گروه‌های مختلف آریتمی بر اساس محل وقوع آن‌ها در هر یک از بخش‌های قلب دسته‌بندی می‌شوند. با ما همراه باشید تا انواع آریتمی قلبی برای شما توضیح دهیم.

  • برادیکاردی

برادی آریتمی یا برادیکاری به ضربان آهسته قلب گفته می‌شود. برادیکاری زمانی برای بزرگسالان تعریف می‌شود که ضربان قلب آن‌ها از 60 ضربه در دقیقه کمتر باشد. برخی از افراد، به ویژه جوانانی که از وضعیت جسمانی مناسب برخوردار هستند، ممکن است به طور معمول ضربان قلب کندی داشته باشند. به همین دلیل تنها پزشک می‌تواند تعیین کند که ضربان کند قلب نرمال است یا از آریتمی قلبی ناشی می‌شود.

  • ضربان اضافه قلب

ضربان اضافه قلب متداول‌ترین نوع آریتمی است و به دو گروه آریتمی زودرس بطنی و آریتمی زودرس دهلیزی تقسیم می‌شود. این عارضه در واقع مکث کوتاهی است که در قلب ایجاد می‌شود و سپس با بازگشت قلب به ریتم منظم خود، میزان ضربان بیشتر خواهد بود.

  • آریتمی فوق بطنی (تاکی کاردی)

آریتمی فوق بطنی یا تاکی‌کاردی زمانی اتفاق می‌افتد که قلب در حالت استراحت بیش از 100 ضربان در دقیقه داشته باشد. این نوع از آریتمی معمولاً عوارض چندانی ندارد اما در موارد شدید ممکن است باعث سکته، ایست قلبی و مرگ شود.

  • آریتمی بطنی

آریتمی بطنی از اتاق‌های تحتانی قلب (بطن‌ها) آغاز می شود. این دسته از آریتمی‌ها می‌توانند بسیار خطرناک باشند و معمولاً به مراقبت‌های فوری پزشکی نیاز دارند.

 

علل بروز آریتمی

همانطور که گفته شد آریتمی در اثر تغییر در بافت قلب و بروز مشکل در سیگنال های الکتریکی قلب رخ می دهد. در واقع آریتمی قلبی به عوامل گوناگونی وابسته است که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم.

  • فشار عاطفی و استرس

فشار عاطفی، اضطراب، عصبانیت یا یک غافلگیری ناگهانی می‌تواند فعالیت قلب را سخت تر کرده، فشار خون را بالا برده و باعث آزاد شدن هورمون‌های استرس شود. گاهی اوقات همین موارد کوچک و به ظاهر بی‌اهمیت منجر به بروز آریتمی می‌شوند.

  • تغییرات در قلب    

تغییراتی که در قلب رخ می‌دهند، احتمال بروز به آریتمی را افزایش می‌دهند. از عوامل تغییردهنده قلب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییرات در آناتومی قلب

• کاهش جریان خون در قلب یا آسیب به سیستم الکتریکی قلب

• بازیابی جریان خون به عنوان بخشی از درمان سکته قلبی

• سفت شدن بافت قلب که با عنوان فیبروز یا اسکار قلبی شناخته می‌شود.

  • عدم تعادل ترکیبات خون

• اگر هورمون تیروئید بیش از حد در خون وجود داشته باشد، ضربان قلب سریع‌تر می‌شود. از سوی دیگر کاهش هورمون تیروئید می‌تواند باعث کند شدن ضربان قلب شود. 

• کمبود آب بدن یکی دیگر از عواملی است که ضربان و فعالیت قلب را برهم می‌زند.

• در صورتی که سطح قند خون به پایین‌تر از میزان مورد نیاز بدن برسد، در ضربان قلب تداخل ایجاد می‌شود.

• پایین بودن سطح پتاسیم، منیزیم یا کلسیم خون امکان بروز آریتمی را افزایش می‌دهد. اختلال در میزان این الکترولیت‌ها می‌تواند پس از حمله قلبی یا جراحی رخ دهد.

  • داروها و مواد شیمیایی

بعضی از داروها می‌توانند باعث آریتمی قلبی شوند. داروهایی برای درمان فشار خون بالا، افسردگی و بیماری‌های روانی از جمله مواردی هستند که ابتلا به آریتمی را افزایش می‌دهند. علاوه بر این مصرف بدون نسخه آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدآلرژی و ضدسرماخوردگی فرد را در معرض ابتلا به آریتمی قلبی قرار می‌دهند. از طرفی، برای جلوگیری از بروز آریتمی لازم است میزان مصرف کافئین، تنباکو و الکل کنترل شود.

علائم آریتمی

آریتمی ممکن است علائم یا نشانه‌های واضحی از خود نشان ندهد. برخی از علائم فقط گاهی اوقات رخ می‌دهند و گروهی دیگر با گذشت زمان بیشتر می‌شوند. پس لازم است علامت‌ها و نشانه‌های آریتمی را بشناسید و زمان، دفعات بروز و تغییرات آن‌ها را یادداشت کنید. همه این موارد سرنخ‌های مهمی هستند که می‌توانند به پزشک شما برای تشخیص و درمان آریتمی کمک کنند. از علائم و نشانه‌های آریتمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تپش یا احساس بال بال زدن قلب

• تنگی نفس و تنفس دشوار

• سرگیجه یا احساس سبکی سر

• اضطراب

• غش کردن

• تاری دید

• درد قفسه سینه

• عرق کردن

• احساس ضعف و خستگی شدید

درمان آریتمی قلبی

درمان این بیماری به نوع آریتمی شما بستگی دارد. پزشک ممکن است گاهی اوقات یک روش درمانی منحصربه‌فرد تجویز کند و در برخی مواقع از چند راهکار درمانی به طور همزمان استفاده کند.

  • تغییر سبک زندگی

برای کاهش خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی که می‌توانند منجر به بروز آریتمی شوند، لازم است برخی از عادات روزمره زندگی تغییر کنند. داشتن وزن مناسب، تحرک بدنی، مصرف غذاهای سالم برای قلب، مدیریت استرس و ترک سیگار از عاداتی هستند که برای درمان آریتمی باید به آن‌ها توجه ویژه‌ای شود.

  • مصرف دارو

برای درمان آریتمی قلبی داروهای خاصی در این زمینه وجود دارد. توجه داشته باشید که این داروها باید زیرنظر پزشک متخصص مصرف شوند.

• آدنوزین

• آتروپین

• مسدودکننده‌های بتا

• داروهای رقیق‌کننده خون

• داروهای مسدودکننده کانال کلسیم، پتاسیم و سدیم

• دیگوکسین

  • جراحی

در صورتی که درمان آریتمی با داروها مؤثر نباشد، ممکن است پزشک از روش‌های زیر برای درمان آریتمی قلبی استفاده کند:

  • سوزاندن با کاتتر

طی فرآیند سوزاندن با کاتتر، متخصص قلب لوله‌های انعطاف‌پذیری به نام کاتتر را از طریق رگ‌های خونی به ناحیه سالم قلب وارد می‌کند. الکترودی که در انتهای این کاتترها وجود دارد با ایجاد امواج و فرکانس‌های رادیویی، گرما یا سرمای شدید باعث ایجاد یک زخم کوچک می‌شوند. این زخم کوچک امواج الکتریکی ایجاد کننده آریتمی قلبی را مسدود می‌کند.

  • کاشت ضربان‌ساز

در این روش، پزشک حین انجام یک جراحی جزئی با ایجاد یک برش کوچک در نزدیکی شانه، سیم‌های کوچکی را از طریق رگ‌های خونی هدایت کرده و آن‌ها را در قلب شما قرار می‌دهد. این سیم‌ها به یک ژنراتور کوچک مجهز به باتری متصل هستند که این ژنراتور در نزدیکی استخوان ترقوه قرار داده شده است. زمانی که ژنراتور ریتم غیرطبیعی قلب را تشخیص دهد، می‌تواند یک پالس الکتریکی از طریق سیم‌ها فرستاده و ضربان قلب را کنترل کند.

  • دفیبریلاتور قابل کاشت (ICD)

این دستگاه مشابه ضربان‌ساز قلب است و در نزدیکی استخوان ترقوه، استخوان‌های سینه یا دنده‌های شما کاشته می‌شود. اگر آریتمی تهدیدکننده زندگی باشد یا شما را در معرض ایست قلبی قرار دهد، پزشک از این روش برای درمان آریتمی استفاده می‌کند. ICD می‌تواند با فرستادن شوک‌های الکتریکی به قلب، ضربان و ریتم قلب را اصلاح کرده یا در صورت قطع ضربان، قلب شما را دوباره راه‌اندازی کند.

  • روش ماز (مارپیچی)

در این روش جراح برش‌های کوچکی در نیمه بالایی قلب شما ایجاد می‌کند. این زخم‌ها مانع انتقال پیام‌های الکتریکی شده و از نامنظم شدن ضربان قلب جلوگیری می‌کنند.

 

منبع: کلینیک فوق تخصصی دکتر امیراحمدی

سوال از دکتر علی امیراحمدی

کادر پزشکی کلینیک فوق تخصصی دکتر علی امیر احمدی آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند. سوالات کاربران محترم را بخوانید، ما پاسخ داده ایم. شما نیز اگر سوالی دارید برای ما ارسال کنید. ما از طریق پیامک پاسخ شما را ارسال میکنیم و جهت استفاده سایر کاربران در سیستم نمایش می دهیم.

سوالات کاربران